Informacje o projekcie, Komunikacja

Swoje chwalimy – z projektem  w Akademii Brandenburskiej „Schloss Criewen“

pałac rys

W dniach 22-23 listopada 2018 roku
w Akademii Brandenburskiej „Schloss Criewen“ odbyło się seminarium podczas którego przedstawiono koncepcje i przedyskutowano niemieckie oraz polskie projekty rewitalizacji rzek.

Akademia Brandenburska jest Polsko-Niemieckim Centrum Edukacyjno-Konferencyjnym. Swoją działalność rozpoczęła 14 maja 2002 roku. Jej siedziba znajduje się przy granicy obu krajów, nieopodal miasteczka Criewen, w starym dworze rodu von Arnim (fot. 1).

pałac fot
Fot.1 Siedziba Akademii Brandenburskiej jest w starym dworze rodu von Arnim

Otacza ją stworzony przez Petera Josepha Lennégo ogród spacerowy, który rozciąga się aż po brzegi starego ramienia Odry (fot. 2). Sąsiaduje on bezpośrednio z jedynym istniejącym w Niemczech parkiem narodowym chroniącym nadrzeczne błonia (fot. 3).

dsc00207
Fot.2 Ogród spacerowy projektu Petera Josepha Lennégo

Akademia organizuje koncerty, odczyty i wykłady. Jej oferta adresowana jest do pracowników obszarów chronionych, działaczy ochrony przyrody, organizacji pozarządowych działających na polu ekologii, biur planowania krajobrazu oraz naukowców i przyrodników z Niemiec i Polski.

dsc00219Fot. 3 Błonia i łąki otaczające siedzibę Akademii Brandenburskiej

Temat przewodni wokół którego koncentrowały się odczyty i wykłady listopadowego seminarium brzmiał „Wody płynące i ich utrzymanie – między ekologią a ekonomią”. Prelegenci poruszali problemy stale rosnących potrzeb wykorzystania gospodarczego systemów rzecznych, które oznaczają miedzy innymi ingerencję w kształt ich koryt. Omawiali aspekty negatywnego wpływu rozwijającego się przemysłu i postępującej urbanizacji terenów rolnych i leśnych na wodno-błotne siedliska (fot. 4), skutkujące zanikaniem ich naturalnego bogactwa.

dsc00213Fot. 4 Śródleśne błota w okolicy siedziby Akademii Brandenburskiej

Zwracali uwagę, że obecnie jest czas na zwiększenie intensywności działań i środków pieniężnych w celu rewitalizacji ekosystemów rzecznych. W Niemczech już wprowadza się rządową strategię nazwaną „Blaues Band Deutschland“ (Niebieska Wstęga Niemiec), która stawia sobie za cel określenie ram dla nowego, zrównoważonego rozwoju wód płynących po to, aby zachować ich naturalność. Nie jest to zadanie łatwe, gdyż priorytety prac utrzymaniowych często są sprzeczne z wytycznymi określonymi dla terenów chronionych, a interesy hydrotechników i przyrodników trudno jest ze sobą pogodzić. Praktyka pokazuje jednak, że jest to możliwe – przynajmniej w niektórych punktach (fot. 5).

dsc00208Fot. 5 Pomnik przyrody w parku otaczającym Akademię Brandenburską

Podczas konferencji jednym z prelegentów zaproszonych z Polski był kierownik projektu pn „Przywrócenie ciągłości ekologicznej i realizacja działań poprawiających funkcjonowanie korytarza swobodnej migracji rzeki Białej Tarnowskiej” p. Marek Jelonek (fot. 6). Przedstawił on wykład pt. „Środowiskowe i gospodarcze korzyści kompleksowej renaturyzacji rzeki Białej Tarnowskiej”.

dsc00226Fot. 6 Dr Marek Jelonek podczas wygłaszania prelekcji na seminarium

Omówił w nim główne kierunki działań podjętych w dolinie Białej, których efektem końcowym będzie przywrócenie łączności rzecznego korytarza ekologicznego oraz odcinkowe odtworzenie korytarza swobodnej migracji koryta rzeki Białej Tarnowskiej wraz z zabezpieczeniem infrastruktury drogowo-komunalnej na granicach tego korytarza. Dodatkowo odtworzone zostaną rzeczne i nadrzeczne siedliska przyrodnicze, a także obszary zalewowe dzięki czemu zmniejszy się energia wód wezbraniowych i w konsekwencji obniżeniu ulegnie zagrożenie powodziowe (Fot. 7).

dsc00231Fot. 7 Omawiane są główne kierunki działań podjętych w dolinie Białej

Podczas wystąpienia przedstawione zostały także oddziaływania na ekosystem rzeczny prowadzonych prac hydrotechnicznych. Co do zasady są one niekorzystne, a ich minimalizacja jest trudna, zwłaszcza w silnie wciętych korytach rzecznych i co istotne, wówczas gdy te bariery migracyjne są przebudowywane/modernizowane w kierunku budowli „bliskich naturze”, wykonywanych z układanych w korycie rzeki materiałów naturalnych (kamień, drewno). Oddziaływania te wynikają głównie z długiego okresu trwania inwestycji, zdecydowanie dłuższego niż klasyczne roboty hydrotechniczne z wykorzystaniem betonu. Rekompensatami z tytułu długiego okresu budowy i związanych z tym uciążliwości, np. mącenia wody, są: dłuższy okres użytkowania budowli, odtworzenie seminaturalnych mikosiedlisk rzecznych poprawiających warunki bytowania oraz możliwość przywrócenia naturalnej bioróżnorodności zespołów organizmów wodnych. Cała prezentacja dostępna jest pod linkiem: prezentacja criewen 2018.11.23
Powyższe wystąpienie było elementem popularyzacji działań prowadzonych w dolinie Białej (fot. 8).

dsc00236Fot. 8 Wygłoszony referat był elementem promocji projektu
Komunikacja

Z projektem na targach POL-ECO-SYSTEM

 

 

targi 2 poznanW dniach 23-25 października 2018 roku w Poznaniu odbyły się Międzynarodowe Targi Ochrony Środowiska POL-ECO-SYSTEM. Jest to jedno z najważniejszych wydarzeń w branży ochrony środowiska, organizowane nieprzerwanie od 30 lat. Na targi zapraszane są między innymi przedsiębiorstwa działające w zakresie gospodarki komunalnej, sektora wodno-ściekowego, energetyki i ciepłownictwa, osoby reprezentujące samorządy i administrację publiczną, instytuty naukowo-badawcze, uczelnie wyższe, parki naukowo-technologiczne, inkubatory przedsiębiorczości, firmy doradcze, stowarzyszenia i organizacje branżowe, a także rolnicy, leśnicy oraz media. W tym roku odbyły się one na 5 tygodni przed szczytem klimatycznym COP 24, który w grudniu 2018 roku odbędzie się w Katowicach.

Uczestnicy targów mieli okazję by spotkać się z decydentami odpowiedzialnymi za kształtowanie polityki środowiskowej i porozmawiać o czystym powietrzu, wyzwaniach związanych ze zmianami klimatu oraz podjętych działaniach, nowych technologiach i trendach w ochronie środowiska (fot.1).

zd 1
Fot.1 Jedna w sal w której odbywały się spotkania w trakcie targów POL-ECO-SYSTEM

Jednym z paneli dyskusyjnych targów POL-ECO-SYSTEM była konferencja dla Beneficjentów II osi priorytetowej POIiŚ 2014-2020 Ochrona środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu, Działanie 2.1. Adaptacja do zmian klimatu wraz z zabezpieczeniem i zwiększeniem odporności na klęski żywiołowe, w szczególności katastrofy naturalne oraz monitoring środowiska, zorganizowana w dniach 22-23 października (fot.2). Rozpoczęła się ona krótkim wystąpieniem Kazimierza Kujdy Prezesa Zarządu NFOŚiGW. Następnie zostały przedstawione wybrane projekty POIiŚ z zakresu adaptacji do zmian klimatu. Referowali je przedstawiciele Instytutu Ochrony Środowiska, Urzędu Miasta Bydgoszcz oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – RZGW w Krakowie.

zd 2
Fot.2 Prelegent p. M.Piórecki przedstawia jeden z projektów POIiŚ z zakresu adaptacji do zmian klimatu

prezent

To ostatnie wystąpienie pt. Projekty POIiŚ z zakresu adaptacji do zmian klimatu – realizacja zadań służących osiągnięciu dobrego stanu wód, wygłoszone zostało przez pana Michała Pióreckiego. Prelekcja dotyczyła głównie projektu pn. Przywrócenie ciągłości ekologicznej i realizacja działań poprawiających funkcjonowanie korytarza swobodnej migracji rzeki Białej Tarnowskiej, prowadzonego od 2017 roku przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – RZGW w Krakowie.

Wszystkie działania projektu wpisują się zarówno w Program wodno-środowiskowy kraju, jak i w zapisy Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz Dyrektywy Siedliskowej. W efekcie ich realizacji zmniejszone zostanie zagrożenie powodziowe okolicznych gmin, a jednocześnie przywrócona będzie łączność siedlisk roślin i zwierząt, a rzeka Biała Tarnowska będzie mogła pełnić rolę korytarza ekologicznego dla organizmów wodnych oraz z wodą związanych, występujących w nadbrzeżnych zaroślach łęgowych. Podczas blisko godzinnego wykładu zostały omówione cele planowanych zadań, efekty zakończonych do połowy 2018 roku inwestycji (fot. 3) oraz inne przewidziane do realizacji działania, które umożliwią poprawę i utrzymanie dobrego stanu wód. Wygłoszony referat był elementem promocji powyższego projektu.

zd 3
Fot. 3 Zakończona przebudowa stopnia wodnego w Bobowej z lotu drona (fot. Michał Borowiecki)